Arrogant


Een enorme rel tot in de landelijke kranten ontstond er in 2013 over een promotie van Joris van Rossum aan de Vrij Universiteit. Deze bioloog stelde dat het moeilijk is om seksuele voortplanting te begrijpen aan de hand van Darwins evolutietheorie. Woedend reageerden vier biologen van de Universiteiten van Utrecht en Wageningen en in hun kielzog wetenschapsjournalisten als Marcel Hulspas: ze diskwalificeerden het proefschrift – Van Rossum had niet mogen promoveren – en tegelijkertijd maar de hele Vrije Universiteit. Voor hoogleraar wiskunde Ronald Meester, een van de promotoren van Van Rossum, was dit én een soortgelijk geval in de VS, aanleiding om het boek ‘Arrogant’ te schrijven. Hij verbaast zich er allereerst over dat de reacties op het proefschrift zo enorm agressief waren, terwijl Van Rossum niet eens de evolutietheorie ter discussie stelde. ‘De wetenschap zelf leek op het spel te staan.’ Volgens Van Rossum komt het incident voort uit een buitengewoon arrogante idee, namelijk dat de wetenschap in principe antwoord kan geven op alle vragen. Dat idee is nogal dominant in onze maatschappij en niet alleen nogal arrogant, maar ook spijtig, volgens Van Rossum, want: ‘De roep om voor alles wetenschappelijk bewijs aan te leveren bedreigt de waarde en betekenis van wijsheid.’ Een overmatig beroep op rede en wetenschap, leidt tot zingevingsproblemen. Sommige vragen, uiteindelijk de meest essentiële levensvragen, zijn nu eenmaal niet alleen met behulp van de rationaliteit te beantwoorden of misschien zelfs überhaupt niet te beantwoorden. Van Rossum kan niet uit de voeten met het traditionele christelijke Godsbeeld, noemt zichzelf ‘niet ongelovig, maar geen anti-wetenschapper’. Dat laatste mag je verwachten van een hoogleraar wiskunde. Met des te meer gezag ook kan hij dat zeggen waar heel veel wetenschappers niet aan willen: ‘De wereld is ten diepste onbegrijpelijk.’


Arrogant – Waarom wetenschappers vaak minder weten dan ze denken, Ronald Meester, Uitgeverij Ten Have, ISBN 9789025903466, € 14,99


Gepubliceerd in Genoeg, herfst 2014