Om het naakte bestaan - Met Marx uit de crisis?

De actualiteit van Marx

Willem Hoogendijk loop al heel wat jaren mee in de milieubeweging als denker over milieu en (alternatieve) economie. Hij noemt zichzelf ‘praktiserend utopist’ en is een pleitbezorger van een regionale economie die afstapt van de destructieve verslaving aan groei: ‘Door regionalisering en verduurzaming kan de economie meer uit de greep van het Grote Geld en in de handen van de mensen zelf komen’, zegt de achterflap van zijn recente boekje ‘Om het naakte bestaan – Met Marx uit de crisis’?’

Het eerste deel bestaat uit een ‘Karl Marx Lezing’, aangevuld met allerlei ouder materiaal van Hoogendijk. Volgens de milieudenker is de analyse van Karl Marx nuttig voor het begrijpen van hoe onze economie werkt. Inderdaad schrijft Marx in zijn Communistisch Manifest uit 1845 met een zeer vooruitziende blik: ‘De behoefte aan een steeds uitgebreider afzet van hare producten jaagt de bourgeoisie over de bol der aarde. Overal moet zij zich innestelen.[...]Door hare exploitatie van de wereldmarkt heeft zij de productie en consumptie aller landen kosmopolitisch gemaakt. [...]Zij schept zich een wereld naar haar eigen beeld.’
Marx heeft ons nog veel meer te leren aan waardevolle inzichten. Alleen is het boekje van Hoogendijk een wonderlijke mix van goedbedoelde luchtigheid, vermengd met onterecht veronderstelde voorkennis. Wat een warrig verhaal oplevert waardoor de actualiteit van de analyse van Marx niet uit de verf komt: jammer.

Om het naakte bestaan – Met Marx uit de crisis?, Willem Hoogendijk, ISBN 978-90-6224-493-5, € 9,95 euro, Uitgerij: Stichting De Appelboom, Distributie: Uitgeverij Jan van Arkel


Gepubliceerd in Genoeg, december-januari 2011