Pesto van raapstelen

Voorzorgboerderijen

Soms mag je een beetje naast je schoenen lopen: ik was (zo’n beetje) de eerste journalist in Nederland die een stukje schreef over zorgboerderijen. Een reportage voor het Agrarisch Dagblad was het, zo’n tien jaar geleden. Over een Zuid-Limburgse biologische tuinderij met afkickende verslaafden, die dan ook als motto had ‘hier wordt niet gespoten’. Sinds dat stuk kwamen er steeds meer zorgboerderijen bij en nu struikel je er zowat over. Depressieven, verstandelijk gehandicapten, rehabiliterende ex-verslaafden, volledige en opkrabbelende burnouters, autisten, achteruitgaande ouderen, zelfs crèchekindjes met wie verder niks mis is: allemaal mogen ze de koeien voeren, boontjes zaaien, eieren rapen en spinazie snijden. Meer dan zevenhonderd zijn er inmiddels van en er komen nog steeds meer bij. Omdat de ‘helende functie’ van werken op het land is ontdekt. Concreet, tastbaar werk, met levende planten en dieren, in een vast dagritme, met de seizoenen mee: het werkt gezondmakend, hebben ze gemerkt bij zorginstellingen. De klanten, zoals ze tegenwoordig heten, knappen er van op. Bijna allemaal zijn ze biologisch, die zorgboerderijen, want je laat verstandelijk gehandicapten of ex-zelfmoordpogers niet met vaatjes rattengif over het land gaan. En met zorgbudgetten kan het economisch ook in één keer heel goed uit, dat eko-boeren.

Prima allemaal. Eén ding: ik ben stinkend jaloers op die gehandicapten, depressieven en dementerende bejaarden. Waarom is het alleen voor hullie en niet voor ons normalen? Waarom mogen wij niet profiteren van de ‘helende werking’ van de landbouw? Wat doen wij kantoorwerkers nou eigenlijk zoal de hele dag? Als je het een klein kind moet uitleggen, ontdek je dat het hier op neer komt: achter de computer zitten en tussendoor met mensen praten die verder ook de hele dag achter de computer zitten. Dat het niet gezond is, dat weet iedereen, het mag ook eigenlijk helemaal niet van de arbeidsinspectie, maar ja, wat er tegen te beginnen? Ik weet het. ’s Ochtends een paar uurtjes spitten of schoffelen op de voorzorgboerderij, ’s middags naar kantoor. Omgekeerd mag ook, naar gelang humeur of karakter. En ziekteverzuim en stress-ziekten zullen drastisch afnemen. Zullen de bedrijfsartsen en –maatschappelijk werkers me moeten toegeven. Bedrijven die willen investeren in de eerste voorzorgboerderij van Nederland: graag bij mij melden.

We maken iets met wat de jongens van onze zorgboerderij, die het nog niet altijd goed lukt om niet depressief uit hun ogen te kijken, de laatste tijd bij bosjes brachten: raapstelen. Rooster 30 gram pijnboompitten of walnoten en doe ze met 200 gram raapstelen, een gehakte teen knoflook, mespunt zout, theelepel witte wijnazijn in een foodprocessor of vijzel. Maal of wrijf alles fijn. Voeg een scheutje olijfolie toe, plus een handvol geraspte Pecorino, Parmezaanse of oude Goudse kaas. Roer beetje bij beetje meer olijfolie erdoor totdat je een smeuïge massa hebt. Bij pasta, groenten, of op de boterham. Deze pesto, want dat is het, kan ook heel goed met andere smakelijke bladgroenten worden gemaakt: traditioneel natuurlijk met basilicum; met zevenblad uit de tuin of een overdosis rucola van de voorzorgboerderij.

Gepubliceerd in Milieudefensie Magazine, mei 2007