Vlierbloesemlimonade

Vlierverering

Bloeit-ie nog, de vlier? In de eerste helft van mei zag ik ze hier en daar al, de brede schermen met heel veel witromige bloemetjes in flinke, soms bijna boomachtige struiken. Mijn hartje sprong er van op. Mijn neus dook, of ik nu wilde of niet, in zo’n scherm. Aaaah, die onmiskenbaar zuurzoete geur waarvan het floraboek zegt dat het onaangenaam is. Wat een onzin. Het blad van de vlier ja, dat heeft wat stinkerigs, past wel bij de mestvaalten waar die van oudsher veel stond. Maar de bloemen, je kunt er niet voor niks allerlei lekkers mee maken. Hij is zo gewoon dat hij zelfs een onkruidachtig imago heeft. Tegelijkertijd is de vlier zó veelzijdig, dat die veel verbinding geeft. Oh jeeh, wat klinkt dat soft, en dat is het ook, maar daarom nog niet minder waar. Omdat je er van kunt eten en drinken - later in het seizoen ook van de zwartblauwe bessen - geeft de struik, en de plek waar die vlier staat, verbinding met je lijf. Omdat de bloemen nú bloeien, verbindt het oogsten ervan je met de seizoenen. Hij verbindt je met de taal: ‘flierefluiten’ komt volgens de Van Dale van de vlier ‘waarvan kinderen fluitjes maken’. Nu nog? De hedendaagse opa’s deden het in ieder geval in hun kindertijd en waarom zouden we niet aan een revival doen? De vlier verbindt je met een lange geschiedenis. Voor de Germanen was het een heilige struik omdat het tegen boze geesten beschermde: tot in de twintigste eeuw werd gezegd dat je voor de vlier je hoed moest afnemen. De Christenen konden die heidense heiligheid natuurlijk niet hebben en maakten er van dat Judas zich aan een vlier heeft opgehangen en dat het kruis waaraan Christus werd genageld ook van vlierhout was. Volgens een Schots rijmpje werd de vlier (bourtree) daarom geen sterke boom: “Bour-tree, bour-tree, crookit rung; Never straigth and never strong; Eer bush, and never tree; Since our Lord was nailed t’ye”.
Wij blijven de vlier vereren, en plukken de bloemen. Je kunt er, al dan niet gedroogd, thee van zetten, geschikt bij griep en verkoudheid. Je kunt ze mengen door pannenkoekbeslag, azijn aroma mee geven, frituren of gelei van maken. Mijn buurvrouw maakt er een frisse champagne-achtige wijn van, waarvoor de buurt haar lege Grolschbeugels aanlevert. Voor de beginneling is vlierbloesemlimonadesiroop ook al een openbaring.

Knip van veertig schermen de bloemetjes en doe ze in een grote pot. Een pond bruine suiker en een kilo gewone suiker erbij, plus drie biologische citroenen in partjes. Een liter kokend water er op gieten, goed doorroeren. Vier dagen laten staan, zo nu en dan roeren, daarna door een nagemaakte doek gieten. Zestig gram citroenzuur (te koop bij de apotheek) in een beetje kokend water oplossen, af laten koelen en door de siroop mengen. In schoongemaakte flessen doen en een rondje om de vlier dansen.


Gepubliceerd in Milieudefensie Magazine, juni 2004